Gereedschap

In de deelprojecten Erfgoed à la Carte zijn verschillende instrumenten ontwikkeld die helpen bij het ontwikkelen van erfgoededucatieve producten. Deze instrumenten zijn vooral bedoeld als ondersteuning bij de ontwikkeling van een doorgaande leerlijn en voor de aansluiting bij het onderwijs. Hieronder vindt u een selectie van deze instrumenten.

Methodenanalyses
Bij methodenanalyses worden thema´s en onderwerpen die in de hoofstukken van verschillende methoden (meestal de methoden voor het leergebied "Oriëntatie op jezelf en de wereld") aan bod komen geïnventariseerd. Door deze inventarisatie kunnen de erfgoedinstellingen bepalen welke onderwerpen en thema´s in welke klas behandeld worden en daar in hun lessen rekening mee houden. Zo vindt er aansluiting plaats bij het lesaanbod in de klas. De methoden werken bovendien allen in een doorgaande leerlijn, ze sluiten aan bij het leerniveau van de leerlingen o.a. door de keuze van de onderwerpen in de methoden. Door hier met erfgoededucatieve lessen rekening te houden, sluiten de lessen op die manier ook aan bij het leerniveau van de leerlingen.
Erfgoedhuis Utrecht en Kunst en Cultuur Overijssel (KCO) hebben verschillende methodenanalyses ontwikkeld:

Download: geschiedenis groep 5 t/m 8 (Erfgoedhuis Utrecht)
Download: geschiedenis groep 1 t/m 8 (Erfgoedhuis Utrecht)
Download: aardrijkskunde groep 1 t/m 8 (Erfgoedhuis Utrecht)
Download: geschiedenis groep 1 t/m 4 (KCO)
Download: aardrijkskunde groep 1 t/m 4 (KCO)
Download: aardrijkskunde groep 5 (KCO)
Download: aardrijkskunde groep 6 (KCO)
Download: aardrijkskunde groep 7 (KCO)
Download: aardrijkskunde groep 8 (KCO)

Nulmetingen
Een aantal van de deelprojecten is begonnen met een inventarisatie, een zogenaamde nulmeting. In deze nulmetingen is bijvoorbeeld geïnventariseerd wat de scholen al aan culturele activiteiten ondernemen en waar hun vragen en behoeften op het gebied van erfgoed liggen. Een nulmeting kan ook inventariseren wat de culturele instellingen al aan activiteiten hebben voor het onderwijs. Idealiter vindt een nulmeting zowel plaats bij de scholen en de erfgoedinstellingen, zo worden de vragen van scholen in kaart gebracht en worden de hiaten voor een doorgaande leerlijn erfgoededucatie duidelijk. Voor het ontwikkelen van een doorgaande leerlijn vormt dit een goede start, welke vragen zijn er van de scholen, welke producten zijn er al en welke zouden nog ontwikkeld moeten worden. Hieronder een aantal voorbeelden van nulmetingen.

Download: nulmeting Schiedam  
Download: nulmeting scholen Den Helder
Download: nulmeting voor instellingen in Overijssel
Download: nulmeting Groningen NO

Evaluatie
In de meeste projecten zijn educatieve producten ontwikkeld door een projectgroep en/ of werkgroepen bestaande uit in ieder geval docenten en erfgoedinstellingen. De producten die zo zijn ontwikkeld worden veelal later nogmaals in de klas geëvalueerd. Hiervoor zijn door een aantal projecten evaluaties uitgevoerd of testformulieren voor ontwikkeld. Aan de hand van deze evaluaties kunnen de ontwikkelde producten later worden aangepast, zodat ze zoveel mogelijk bij de praktijk op school aansluiten. De landelijke projectleiding heeft ter ondersteuning van de deelprojecten een doe het zelf boekje ontwikkeld voor de evaluatie van de projecten Erfgoed à la Carte.

Download: Doe het zelf boekje evaluatie
Download: evaluatieonderzoek Tiel
Download: Stappenplan testfase Overijssel

Cultuurbeleidsplannen
Bij een aantal projecten worden de deelnemende scholen ook begeleid in het vormen van hun cultuurbeleidsplannen. Hiervoor zijn ook verschillende instrumenten ontwikkeld om de scholen te helpen een visie te ontwikkelen. Deze instrumenten zijn vooral vragenlijsten die samen met de scholen worden doorgesproken, door deze vragen kunnen ze keuzes maken voor hun beleidsplannen. 

Download: suggesties voor cultuurbeleidsplan Overijssel
Download: vragen voor cultuurbeleidsplan Overijssel
Download: schema keuze erfgoed Amersfoort

Ontwikkelen lesmateriaal
Bij het project in Overijssel zijn, door KCO, twee praktische producten gemaakt voor hulp bij het ontwikkelen van lesmateriaal. Een stappenplan dat in twintig stappen hulp biedt bij het schrijven van lesmateriaal. Dit stappenplan is erg praktisch van opzet en is te gebruiken voor lesmateriaal voor het primair onderwijs, maar zeer zeker ook voor lesmateriaal voor het voortgezet onderwijs. 

Download: stappenplan lesmateriaal schrijven Overijssel

Daarnaast is door KCO een format voor een lesopzet ontwikkeld.

Download: format lesopzet Overijssel